Chuyện tào lao của vàng vàng 2: Bằng mặt nhưng chưa bằng lòng

Nối tiếp sự thành công của tập đầu tiên, tập thứ hai, và cũng là tập cuối của bộ sách “hót hòn họt” Chuyện tào lao của vàng vàng đã ra mắt độc giả vào cuối năm 2014, với nhiều mạnh – yếu so với người anh em bìa hồng của nó.

Điểm đầu tiên cần nhắc đến ở Vàng Vàng 2, đó là đội ngũ sản xuất đã cực kì đầu tư cho bộ sách về mặt hình ảnh cũng như tính trải nghiệm sản phẩm: bộ 6 bookmarks tặng kèm, phiên bản đặc biệt kèm lịch 2015,… tất cả, trừ sự thiếu hụt của phiên bản đặc biệt bìa cứng. Mình đã nghĩ, có lẽ cái combo hai cuốn kèm lịch được bán ra là để an ủi những đứa đã trót mua cái bản đặc biệt của tập 1 =)). Coi như dang dở cả một cái sự sưu tầm. Ngoài sự việc ấy, và một cái bìa sách in sai màu nhân vật chính tè le, thì mọi thứ về mặt vật chất của cuốn sách đều ổn – đây chính là cái “bằng mặt” mà mình đề cập đến trong tiêu đề bài viết.

Bookmark với lịch cứ gọi là tè le cả, mỗi tội mình quên xừ ý chụp hình quyển lịch

Còn sau đây là cái sự “không bằng lòng”.

Về nội dung, vì tiếp tục là Chuyện tào lao, nên truyện vẫn khai thác thế mạnh của nó là diễn giải các sự kiện chính trị giữa các quốc gia dưới cái nhìn trào phúng. Vẫn là các nhân vật đã quen mặt như Vàng Vàng, Gấu, Robot, Sâm, Sâm Nơ, Cam, Bướm… và những mâu thuẫn nhì nhằng có dấu hiệu kéo dài về… vô tận. Tuy nhiên, có thể nhận thấy một điều rõ ràng là dường như tác giả đang gặp khó khăn trong việc đưa ra những liên tưởng phù hợp. Nếu như trong tập một của cuốn sách, người đọc dễ dàng nhận ra truyện đang đọc có liên hệ tới sự kiện gì, thì sang đến tập hai, dù có đọc chú thích ở dưới, cũng khá là khó để liên tưởng câu chuyện ấy đến sự kiện thực tế. Dường như người đọc thì muốn hiểu tường tận, còn tác giả thì “né né”. Vẫn biết cái lối “né né”, nói bóng nói gió vòng vo là cái đặc sắc của Vàng Vàng, nhưng hình như tập hai này, khán giả bị dẫn đi hơi xa.

Tuy nhiên, nếu chọn một góc nhìn khác, đó là bỏ phứt cái đám phụ đề chân trang, không quan tâm đến việc truyện đang “bóng gió” cái gì, thì đa số thời lượng của Chuyện tào lao của Vàng Vàng 2 lại là một cuốn nhật ký vừa vui vừa bựa của (như đã nói trong bài review trước) đời sống thường nhật trong một cái chung cư những năm 80. Hàng xóm thì nhây, chủ nhà thị bựa, xong đôi lúc lại có một hai chú “ngây thơ” đu dây từ đâu nhảy vào để bị đá văng ra ngoài.

Trong cuốn sách này, xen giữa những câu chuyện của tụi Vàng Vàng, vẫn có những câu chuyện đời thường với các nhân vật… bình thường khác như chuyện giá xăng, chuyện sống tự lập… Những mẩu chuyện này giống như dưa chua kẹp trong ổ bánh mỳ, đôi khi cắn trúng một miếng thấy vui miệng mà đỡ ngấy, giúp giãn mạch truyện, khiến độc giả không bị bội thực chuyện tụi chói lỏi kia. Nhưng giời hỡi, lần này dưa chua đã ngon hơn thịt mất tiêu rồi T”T.

Về tổng thể nói chung, thì trong tập hai này, các truyện đều có thời lượng dài hơn, phân khung đa dạng hơn, chính vì vậy có khả năng đi sâu vào một số vấn đề, tạo chiều sâu cho kịch bản. Về mặt hình ảnh, tác giả đã phân khung chi tiết và đa dạng hơn trong các trang truyện – khiến các mẩu truyện tiến gần hơn đến hình thức một manga/comic/truyện trang ngắn thay vì truyện tranh koma bốn khung như trước. Có thể thấy truyện xuất sắc nhất trong cả tập sách, trong cả hình thức thể hiện lẫn nội dung là “Nghịch dại”.

“Nghịch dại” vẫn nằm trong trường chủ đề trào phúng chính trị, với mâu thuẫn ba bên: Sâm – Gấu – phần còn lại của thế giới. Mẩu truyện này không chỉ gây ấn tượng bởi nó dài nhất, các nhân vật đều xuất hiện ở “version người thật” hay toàn bộ đều là tranh đen trắng, mà nó còn có một kịch bản tương đối dày dặn và phù hợp với thời lượng 9 trang cùng cách thể hiện rất đa dạng.

Trong mẩu truyện này, mỗi nhân vật đều được xây dựng một cách cụ thể - cả về ngoại hình, tính cách lẫn vấn đề gắn với họ: Sâm Nơ mì ăn liền, Robot tỉ mỉ trong cả những việc vô thưởng vô phạt nhất, Liberty lúc nào cũng to mồm, Gấu thích giả vờ giả vịt, và thằng Sâm “không biết đường nào mà lần”. Cái hay của tác giả trong câu chuyện này là đã tìm được một câu chuyện để ném tụi nhân vật điên khùng ấy vào đứng chung với nhau mà không đứa nào bị lép vế, thoải mái thể hiện tính cách của chúng nó với một cái plot twist “rùng rợn” =)) kiểu kẻ hai mặt cuối cùng cũng bị trừng trị (theo một cách cũng lố bịch không kém).

Bộ sách Chuyện tào lao của Vàng Vàng gồm hai tập (và tác giả không có ý định cho ra đời tập 3), là một trải nghiệm lạ lẫm với rất nhiều độc giả khi lần đầu tiên họ được thưởng thức hai trong một: truyện tranh và thứ hài giễu nhại chính trị. Và vì nó là thứ mới, vô tiền khoáng hậu (ít nhất là ở Việt Nam, thề luôn) nên dù vẫn còn những sự “trồi sụt” về phong độ, thì mình vẫn đề xuất nó làm bộ truyện mà bạn nên có trong bộ sưu tập của mình.

Strong Icarus.

CHUYỆN TÀO LAO CỦA VÀNG VÀNG

Nghiêm túc một cách tào lao, tào lao một cách nghiêm túc hay trải nghiệm chính trị kiểu bông phèng

Khởi đầu chỉ là một series truyện ngắn được đăng tải đều đặn trên Facebook của tác giả Phan Kim Thanh từ tháng tư năm 2012, sau ba năm, bé Vàng Vàng và những “người bạn” tóe lóe của mình đã ra mắt đông đảo người hâm mộ dưới hình dạng một bộ sách hai tập do nhãn hiệu LANTABRA phối hợp với NXB Văn hóa thông tin ấn hành.

Đê kể lể về Vàng Vàng, thì rõ ràng một hai câu là không đủ (vì thế hãy thông cảm cho cái tiêu đề dài hàng cây số bên trên). Nhưng để tóm lại cho dễ hiểu, thì chuyện là cái cậu nhỏ bóng lộn lấp lánh mỡ màng xinh đẹp Vàng Vàng ấy xài chung cùng các bạn Gấu Trúc và Xanh Xanh một cái bể bơi nhỏ xinh xắn. Vàng Vàng thì yêu hòa bình, nhưng khốn khổ là anh Gấu nhà hàng xóm thì lại lập mưu quy hoạch cái bể bơi ấy thành bồn tắm gia đình. Trước ý đồ của anh Gấu, từ bốn phương trời, một lố quái nhân, những người mà đôi khi cũng phải lôi phao vác chậu ra tắm ở cái bể bơi ấy, đành lao vào giành giật sự ủng hộ của các bên liên quan có quyền sở hữu cái bể bơi. Vì nó mà thành cái bồn tắm nhà Gấu thật thì họ chắc chỉ còn nước đổ nước khoáng vào chậu mà tắm ở trong nhà mất thôi.

À, mà như tôi đã nói, vì Vàng Vàng nó rất là tào lao, nên chuyện cái bể bơi cũng không hẳn là nội dung chính của cả cuốn sách, vì phần lớn thời gian nó dùng để kể lại… chuyện nhà hàng xóm.

“Truyện tào lao của Vàng Vàng” là một bộ sách khá “xinh xắn”, 111 trang in màu giấy bóng, bìa màu hồng phấn dịu dàng (thực ra rất là thảo mai), bên trong là những truyện bốn khung xinh xinh thuộc các chủ để trải dài từ chính trị tới BDSM (?). Tùy theo mỗi chủ đề được đề cập, mà nhân vật chính trong mỗi câu truyện lại là những đối tượng khác nhau (người thật, Vàng Vàng và những người bạn..), tuy nhiên tựu chung lại, không khí toát ra từ những bộ truyện này vẫn là sự hài hước và châm biếm thói hư tật xấu của “người Địa cầu”.

Như đã nói bên trên, vì có rất nhiều chủ đề và các nhóm nhân vật khác nhau, nên trong cuốn chuyện tào lao này, đôi lúc các phần chưa có được “tiếng nói chung”, dẫn đến việc đôi khi giữa những câu chuyện của Vàng Vàng, lại có một truyện thuộc chủ đề khác “nhảy bổ vào” (như chùm chuyện “Life and the boy”). Đây cũng là vấn đề mà cuốn sách gặp phải trong việc sắp xếp những câu chuyện của Vàng Vàng: chính trị, văn hóa, xã hội lộn tùng phèo…

Mà thôi, có khi tào lao nó phải thế. Vàng Vàng là một con vô cùng tào lao, nên bậy gì kể nấy thì sao, ai nỡ trách.

Bạn đọc biết đến và yêu thích cuốn sách này (và phiên bản trực tuyến chưa chính thức trước đây) hẳn đều yêu mến dàn nhân vật chính hùng hậu đa sắc màu giới tính dân tộc xuất hiện trong truyện. Đó là “anh Mẽo” Liberty lúc nào cũng thích đóng vai anh cả phân xử chuyện này kia (mặc dù anh các phân, nó càng nát bét), cứ thấy đám đông là phải hóng hớt cho bằng được; là “anh Tung” Gấu trúc với khuôn mặt tươi cười dày nửa thước, cười thì cười đấy, nhưng chẳng biết nó đang tính đâm chết đứa nào, ngây thơ vô số tội, thích xài chiêu lấy thịt đè người… Mỗi nhân vật một màu sắc, một bản tính (mà xét cho cùng toàn tính xấu), một vấn đề, suốt ngày cãi lộn, chí chóe nhau. Trong “Chuyện tào lao của Vàng Vàng”, chính trị trở thành một thứ chuyện bông phèng, thế giới trở thành một khu tập thể của những năm 80, mà mỗi quốc gia là một gia đình sống trong khu tập thể đó. Có lẽ tôi cũng không cần phải mô tả “Khu tập thể của những năm 80” nó là một nơi “đáng yêu” tới mức kinh khủng nào.

Một điều tôi rất thích trong cuốn sách này, đúng hơn là thích ở tác giả Phan Kim Thanh, là cách kể của chị. Chị có cách kể hết sức bông phèng về những chuyện “quốc gia đại sự” lớn lao, nhưng không phải vì bông phèng mà nó thiếu tính nghiêm túc. Độc giả có thể yêu thích cái đám nhân vật “nhiều màu” do chị vẽ ra, có thể cười lăn lộn, vái ngả nón trước những chiêu trò tụi nó bày ra để bắt nạt hay lấy lòng nhau, nhưng sau cái cười ấy, hẳn không ít người sẽ thấy chạnh lòng, vì thế giới họ đang sống không phải một hành tinh xanh dịu hiền, xã hội họ đang sống không phải một nơi văn minh đã chạm cửa. Vì Trái đất không phải một nơi yên bình, nên Sâm Nơ và Sâm vẫn cứ mãi không tìm được tiếng nói chung, Liberty và Gấu vẫn cứ đua nhau “dỗ kẹo” Vàng Vàng, EU và Ba Màu vẫn ngày ngày cãi nhau như một đôi vợ chồng đã qua buổi mặn nồng… Và Vàng Vàng vẫn cứ mãi là một đứa ngây thơ và dễ dụ. Không phải vì đây là một cuốn truyện được vẽ bằng những màu sắc tươi sáng, bóng lộn mà nó khiến người ta nghĩ đến không gì khác ngoài niềm vui.

Cơ mà buồn thì buồn thậtđấy, nhưng vẫn cứ phải vui. Đời rất dở mà ta vẫn phải niềm nở. Không niềm nở thì chắc chắn… toi!

STRONG ICARUS